VinaStrategy - Chiến Lược Doanh Nghiệp - Trang tin tổng hợp

https://www.vinastrategy.com

Startup: Yếu tố nào tạo thành công!

Yếu tố nào tạo nên sự thành công của 1 Startup? tại Việt Nam liệu hùn là phải hạp, đúng hay sai?
Startup, yeu to nao tao thanh cong

Phân tích về những yếu tố quan trọng đối với một startup và lý do tại sao chúng quan trọng, cùng với việc đánh giá câu nói dân gian Việt Nam "hùn phải hạp" trong bối cảnh khởi nghiệp:

1. Điều gì là quan trọng đối với một startup và tại sao?

Startup là một doanh nghiệp mới, thường hoạt động trong điều kiện không chắc chắn, với mục tiêu phát triển nhanh và giải quyết một vấn đề cụ thể. Dưới đây là những yếu tố quan trọng nhất:

Ý tưởng và giá trị độc đáo (Unique Value Proposition - UVP)

  • Tại sao quan trọng?: Ý tưởng là hạt nhân của startup, quyết định liệu sản phẩm/dịch vụ có đáp ứng được nhu cầu thị trường hay không. UVP giúp startup nổi bật giữa cạnh tranh, thu hút khách hàng và nhà đầu tư.
  • Ví dụ: Airbnb khởi đầu với ý tưởng cho thuê nhà ở cá nhân, khác biệt so với khách sạn truyền thống.

Đội ngũ sáng lập (Founding Team)

  • Tại sao quan trọng?: Một đội ngũ mạnh, có kỹ năng bổ trợ (kỹ thuật, kinh doanh, marketing) và tầm nhìn chung sẽ biến ý tưởng thành hiện thực. 80% startup thất bại do đội ngũ không đủ năng lực hoặc thiếu gắn kết (theo CB Insights).
  • Ví dụ: Google thành công nhờ sự kết hợp giữa Larry Page (kỹ thuật) và Sergey Brin (sáng tạo).

Thị trường và khách hàng (Market Fit)

  • Tại sao quan trọng?: Startup cần xác định đúng thị trường mục tiêu và nhu cầu thực sự. Nếu không có "product-market fit", sản phẩm dù tốt cũng thất bại vì không ai cần.
  • Ví dụ: Uber thành công vì nhắm đúng nhu cầu di chuyển nhanh, tiện lợi của người dùng đô thị.

Nguồn vốn (Funding)

  • Tại sao quan trọng?: Startup cần vốn để phát triển sản phẩm, marketing và mở rộng quy mô. Thiếu vốn là nguyên nhân hàng đầu khiến 29% startup thất bại (CB Insights). Tuy nhiên, quản lý vốn hiệu quả cũng quan trọng không kém.
  • Ví dụ: Tiki tại Việt Nam huy động vốn từ JD.com, VNG để cạnh tranh với Shopee.

Khả năng thích nghi (Adaptability)

  • Tại sao quan trọng?: Thị trường thay đổi nhanh, startup phải linh hoạt điều chỉnh chiến lược. Những công ty không thích nghi thường bị đào thải.
  • Ví dụ: Slack ban đầu là game online, sau chuyển thành công cụ nhắn tin doanh nghiệp khi thấy nhu cầu thị trường.

Thực thi (Execution)

  • Tại sao quan trọng?: Ý tưởng tốt không đủ, khả năng biến ý tưởng thành sản phẩm/dịch vụ thực tế và đưa đến tay khách hàng mới quyết định thành công. Thực thi kém là lý do nhiều startup thất bại dù có ý tưởng hay.
  • Ví dụ: Tesla thành công nhờ thực thi xuất sắc từ sản xuất đến bán hàng.

2. Câu "Hùn phải hạp" tại Việt Nam có đúng không?

Câu nói dân gian "Hùn phải hạp" (hợp tác làm ăn phải hợp nhau) phản ánh quan niệm truyền thống rằng khi góp vốn kinh doanh, các bên cần có sự tương đồng về tính cách, tầm nhìn, và mục tiêu để tránh xung đột. Trong bối cảnh startup tại Việt Nam, câu này có phần đúng, nhưng cần nhìn nhận dưới góc độ hiện đại:

Tại sao "hùn phải hạp" đúng?

  • Gắn kết đội ngũ sáng lập: Startup thường bắt đầu từ một nhóm nhỏ, nếu các sáng lập viên không "hạp" (khác biệt tầm nhìn, giá trị, hoặc cách làm việc), dễ dẫn đến mâu thuẫn, tan rã. Theo Y Combinator, 20% startup thất bại do vấn đề nội bộ.
  • Hợp tác với nhà đầu tư: Tại Việt Nam, nhiều startup nhận vốn từ angel investors hoặc quỹ đầu tư mạo hiểm (như 500 Startups, VinaCapital). Nếu nhà đầu tư và startup không "hạp" về chiến lược (ví dụ: ưu tiên tăng trưởng nhanh hay lợi nhuận ngắn hạn), mâu thuẫn có thể xảy ra.
  • Văn hóa Việt Nam: Tính cộng đồng và sự tin tưởng trong quan hệ kinh doanh vẫn rất quan trọng. "Hạp" ở đây không chỉ là kỹ năng mà còn là sự ăn ý trong giao tiếp, phong cách làm việc.

Nhưng có ngoại lệ không?

  • Không cần "hạp" tuyệt đối: Trong môi trường startup toàn cầu, đội ngũ đa dạng (về kỹ năng, quan điểm) thường mang lại sáng tạo hơn. Ví dụ, Steve Jobs và Steve Wozniak (Apple) có tính cách trái ngược nhưng bổ trợ nhau tốt.
  • Chuyên nghiệp hóa quan hệ: Tại Việt Nam, các startup lớn như Axon Active hay Haravan thành công nhờ hệ thống quản trị rõ ràng, giảm phụ thuộc vào yếu tố "hạp" cá nhân.
  • Thị trường quyết định: Dù đội ngũ có "hạp" mà sản phẩm không phù hợp thị trường, startup vẫn thất bại. Ngược lại, nếu thị trường tốt, đội ngũ chưa "hạp" vẫn có thể điều chỉnh để thành công.

Thực tế tại Việt Nam

  • Ví dụ thành công: Tiki ban đầu được sáng lập và một nhóm bạn thân, có sự "hạp" về tầm nhìn xây dựng sàn TMĐT nội địa. Sự gắn kết này giúp họ vượt qua khó khăn ban đầu.
  • Ví dụ thất bại: Một số startup công nghệ tại Việt Nam (ẩn danh) tan rã do sáng lập viên bất đồng về phân chia lợi nhuận hoặc chiến lược, chứng minh "hùn không hạp" có thể dẫn đến đổ vỡ.

---------------------------------------------------------------------------
"Hùn phải hạp" đúng ở mức độ cần thiết để đảm bảo sự đồng thuận ban đầu, nhưng không phải yếu tố duy nhất quyết định thành công. Trong bối cảnh startup hiện đại, yếu tố chuyên môn, thị trường, và thực thi quan trọng hơn sự "hạp" thuần túy.

3. Kết hợp các yếu tố quan trọng với "Hùn phải hạp"

Tại Việt Nam, để startup thành công, cần dung hòa giữa tư duy truyền thống và hiện đại:

  • Chọn đội ngũ "hạp" về tầm nhìn: Đảm bảo các sáng lập viên có mục tiêu chung (ví dụ: xây dựng công ty tỷ đô hay phục vụ cộng đồng).
  • Bổ sung kỹ năng đa dạng: Không chỉ "hạp" mà còn cần người giỏi kỹ thuật, tài chính, marketing.
  • Xây dựng quy trình chuyên nghiệp: Giảm rủi ro từ mâu thuẫn cá nhân bằng hợp đồng rõ ràng, phân vai trò cụ thể.
  • Quan trọng nhất với startup: Ý tưởng tốt, đội ngũ mạnh, thị trường phù hợp, và thực thi hiệu quả là cốt lõi. Vốn và thích nghi là yếu tố hỗ trợ.
  • "Hùn phải hạp": Đúng trong việc xây dựng nền tảng đội ngũ ban đầu, đặc biệt tại Việt Nam, nhưng không phải yếu tố quyết định tuyệt đối. Thành công lâu dài đòi hỏi vượt qua sự "hạp" để hướng tới hiệu quả kinh doanh.

Tác giả bài viết: BBT Vinastrategy.com

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây