VinaStrategy - Chiến Lược Doanh Nghiệp - Trang tin tổng hợp

https://www.vinastrategy.com

Tính cách thương hiệu có làm nên thương hiệu!

Tính cách thương hiệu có nhiều người ngoài ngành hỏi thương hiệu chứ có phải con người đâu mà có tính cách! Rồi tính cách có làm nên thương hiệu không? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết về việc này.
Tính cách thương hiệu có làm nên thương hiệu

1. Tính cách thương hiệu là gì?

Tính cách thương hiệu (Brand Personality) là tập hợp các đặc điểm, giá trị, cảm xúc và hành vi nhân cách hóa được gán cho một thương hiệu, khiến nó mang những đặc trưng tương tự như con người. Đây là cách thương hiệu được cảm nhận và tương tác với khách hàng, giúp tạo ra sự kết nối cảm xúc và khác biệt hóa trong tâm trí người tiêu dùng.

Các tính cách thương hiệu nổi trội:

  • Apple: Sáng tạo, tinh tế, đổi mới.
  • Harley-Davidson: Mạnh mẽ, tự do, nổi loạn.
  • Disney: Vui vẻ, kỳ diệu, thân thiện với gia đình.

Tại sao thương hiệu lại có tính cách giống con người?

  • Tâm lý học tiêu dùng: Con người có xu hướng nhân hóa các đối tượng vô tri, gán cho chúng những đặc điểm cảm xúc để dễ dàng kết nối hơn. Thương hiệu tận dụng điều này để xây dựng sự gần gũi, tin cậy và lòng trung thành.
  • Tạo sự khác biệt: Trong thị trường cạnh tranh, tính cách thương hiệu giúp phân biệt một thương hiệu với các đối thủ, tạo ra dấu ấn độc đáo.
  • Kết nối cảm xúc: Tính cách thương hiệu kích thích cảm xúc, giúp khách hàng cảm thấy thương hiệu "hiểu" họ, từ đó xây dựng mối quan hệ lâu dài.
  • Tính nhất quán: Một thương hiệu với tính cách rõ ràng sẽ dễ dàng truyền tải thông điệp và giá trị cốt lõi qua mọi điểm chạm (quảng cáo, sản phẩm, dịch vụ).

2. Tính cách thương hiệu hỗ trợ gì cho định vị thương hiệu?

Định vị thương hiệu là cách thương hiệu xác định vị trí của mình trong tâm trí khách hàng so với đối thủ cạnh tranh. Tính cách thương hiệu đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ định vị như sau:

  • Tạo sự khác biệt: Tính cách thương hiệu giúp thương hiệu nổi bật trong một thị trường đông đúc. Ví dụ, Red Bull định vị là thương hiệu năng động, mạo hiểm, khác biệt so với các loại nước giải khát thông thường.
  • Xây dựng lòng trung thành: Một tính cách phù hợp với giá trị và phong cách sống của khách hàng mục tiêu sẽ tạo sự gắn bó. Ví dụ, Patagonia với tính cách "bền vững, yêu môi trường" thu hút những người tiêu dùng quan tâm đến trách nhiệm xã hội.
  • Hướng dẫn giao tiếp: Tính cách thương hiệu định hình giọng điệu (tone of voice), hình ảnh và thông điệp, giúp thương hiệu nhất quán trong mọi chiến dịch. Ví dụ, Nike với tính cách "truyền cảm hứng, mạnh mẽ" luôn sử dụng thông điệp như "Just Do It" để khích lệ hành động.
  • Tăng giá trị cảm xúc: Tính cách thương hiệu tạo ra sự đồng cảm, giúp khách hàng cảm thấy thương hiệu là một phần của cuộc sống hoặc phong cách cá nhân của họ.

3. So sánh tính cách thương hiệu đối với các thế hệ khách hàng

Các thế hệ khách hàng (Baby Boomers, Gen X, Millennials, Gen Z) có những kỳ vọng và sở thích khác nhau, dẫn đến sự khác biệt trong cách họ phản ứng với tính cách thương hiệu:
 

Thế hệ Đặc điểm chính Tính cách thương hiệu phù hợp Ví dụ thương hiệu
Baby Boomers (1946-1964) Ưu tiên chất lượng, sự tin cậy, truyền thống. Thích các thương hiệu lâu đời, đáng tin cậy. Đáng tin cậy, chuyên nghiệp, truyền thống, thân thiện. Coca-Cola, IBM, Mercedes-Benz.
Gen X (1965-1980) Độc lập, thực dụng, cân bằng giữa công việc và cuộc sống. Thích sự tiện lợi và chất lượng. Thực tế, đáng tin cậy, thông minh, linh hoạt. Amazon, Google, Starbucks.
Millennials (1981-1996) Tìm kiếm trải nghiệm, giá trị cá nhân, và tính xác thực. Quan tâm đến cộng đồng và môi trường. Sáng tạo, xác thực, có trách nhiệm xã hội, truyền cảm hứng. Patagonia, Tesla, Airbnb.
Gen Z (1997-2012) Công nghệ số, cá nhân hóa, quan tâm đến tính bền vững và đa dạng. Thích sự đổi mới và tính giải trí. Táo bạo, sáng tạo, cởi mở, vui vẻ, thân thiện với môi trường, đa dạng. Nike, Glossier, TikTok.
 
  • Baby Boomers đánh giá cao các thương hiệu có tính cách ổn định, đáng tin cậy, vì họ thường trung thành với những thương hiệu quen thuộc.
  • Gen X ưu tiên sự thực tế và tính tiện lợi, phù hợp với các thương hiệu thông minh và linh hoạt.
  • Millennials tìm kiếm các thương hiệu có giá trị xã hội và tính xác thực, thường gắn bó với những thương hiệu thể hiện trách nhiệm môi trường hoặc cộng đồng.
  • Gen Z yêu thích các thương hiệu táo bạo, sáng tạo, và phù hợp với văn hóa số, đồng thời nhạy cảm với các vấn đề xã hội như đa dạng và bền vững.

4. Phương pháp xây dựng tính cách thương hiệu

Interbrand và các chuyên gia thương hiệu thường sử dụng Brand Personality Framework của Jennifer Aaker (1997), chia tính cách thương hiệu thành 5 nhóm chính, mỗi nhóm có các đặc điểm chi tiết:

  1. Sự chân thành (Sincerity): Thân thiện, ấm áp, trung thực, đáng tin cậy (ví dụ: Coca-Cola, Dove).
  2. Sự phấn khích (Excitement): Năng động, trẻ trung, sáng tạo, táo bạo (ví dụ: Red Bull, Nike).
  3. Sự chuyên nghiệp (Competence): Đáng tin cậy, thông minh, thành công, chuyên nghiệp (ví dụ: Microsoft, IBM).
  4. Sự tinh tế (Sophistication): Sang trọng, thanh lịch, quyến rũ (ví dụ: Chanel, Mercedes-Benz).
  5. Sự mạnh mẽ (Ruggedness): Cứng cỏi, tự do, phiêu lưu (ví dụ: Harley-Davidson, Patagonia).

Các bước xây dựng tính cách thương hiệu:

  1. Hiểu khách hàng mục tiêu: Phân tích nhân khẩu học, tâm lý học, và phong cách sống của đối tượng mục tiêu (ví dụ: Gen Z yêu thích sự sáng tạo, Millennials quan tâm đến tính bền vững).
  2. Xác định giá trị cốt lõi: Xác định các giá trị và sứ mệnh của thương hiệu, ví dụ: "bền vững" (Patagonia) hay "đổi mới" (Apple).
  3. Lựa chọn tính cách phù hợp: Chọn một hoặc kết hợp các đặc điểm từ 5 nhóm trên để phù hợp với giá trị thương hiệu và khách hàng mục tiêu.
  4. Tích hợp vào chiến lược: Áp dụng tính cách thương hiệu vào giọng điệu, hình ảnh, sản phẩm, và chiến dịch marketing để đảm bảo sự nhất quán.
  5. Đo lường và điều chỉnh: Sử dụng khảo sát, phản hồi khách hàng, và dữ liệu thị trường để đánh giá hiệu quả và tinh chỉnh tính cách thương hiệu.

5. Quy trình xây dựng tính cách thương hiệu

Quy trình xây dựng tính cách thương hiệu bao gồm các bước cụ thể như sau:

  1. Nghiên cứu thị trường:
    • Phân tích khách hàng mục tiêu (nhân khẩu học, tâm lý học, hành vi).
    • Nghiên cứu đối thủ cạnh tranh để tìm ra khoảng trống định vị.
    • Xác định xu hướng thị trường và giá trị văn hóa phù hợp.
  2. Xác định tầm nhìn và giá trị thương hiệu:
    • Xác định sứ mệnh, tầm nhìn, và giá trị cốt lõi của thương hiệu.
    • Ví dụ: Nike - "Truyền cảm hứng cho mọi vận động viên".
  3. Lựa chọn đặc điểm tính cách:
    • Dựa trên khung tính cách của Aaker hoặc các mô hình tương tự, chọn các đặc điểm phù hợp (ví dụ: "phấn khích" cho Red Bull).
    • Đảm bảo tính cách phù hợp với khách hàng mục tiêu và ngành hàng.
  4. Phát triển giọng điệu và hình ảnh:
    • Xây dựng giọng điệu (tone of voice): Thân thiện, chuyên nghiệp, táo bạo, v.v.
    • Thiết kế hình ảnh thương hiệu (logo, màu sắc, typography) phản ánh tính cách.
  5. Tích hợp vào mọi điểm chạm:
    • Áp dụng tính cách vào sản phẩm, bao bì, quảng cáo, dịch vụ khách hàng, và truyền thông xã hội.
    • Ví dụ: Apple sử dụng thiết kế tối giản và thông điệp sáng tạo trong mọi chiến dịch.
  6. Đo lường và tối ưu hóa:
    • Theo dõi phản hồi của khách hàng qua khảo sát, mạng xã hội, và dữ liệu bán hàng.
    • Điều chỉnh tính cách nếu cần để phù hợp với sự thay đổi của thị trường hoặc khách hàng.

6. Các tính cách thương hiệu khác biệt và ấn tượng nhất trên thế giới

Dưới đây là một số thương hiệu nổi bật với tính cách độc đáo, được công nhận trên toàn cầu:

  1. Apple (Sự tinh tế + Sáng tạo):
    • Tính cách: Đổi mới, tối giản, cao cấp, sáng tạo.
    • Thành công: Apple xây dựng hình ảnh "nghĩ khác biệt" (Think Different), thu hút những người yêu công nghệ và thiết kế. Tính cách này được thể hiện qua sản phẩm tối giản, quảng cáo sáng tạo, và trải nghiệm khách hàng cao cấp.
    • Định vị: Thương hiệu công nghệ dẫn đầu về đổi mới và phong cách.
  2. Nike (Sự phấn khích + Truyền cảm hứng):
    • Tính cách: Năng động, mạnh mẽ, truyền cảm hứng, táo bạo.
    • Thành công: Nike sử dụng thông điệp "Just Do It" và các chiến dịch quảng cáo với các vận động viên nổi tiếng để khơi dậy tinh thần vượt qua giới hạn. Tính cách này thu hút Gen Z và Millennials.
    • Định vị: Thương hiệu thể thao truyền cảm hứng cho hành động và thành công.
  3. Patagonia (Sự chân thành + Mạnh mẽ):
    • Tính cách: Bền vững, yêu môi trường, xác thực, phiêu lưu.
    • Thành công: Patagonia xây dựng tính cách thương hiệu dựa trên cam kết bảo vệ môi trường, thu hút Millennials và Gen Z quan tâm đến tính bền vững. Các chiến dịch như "Don’t Buy This Jacket" nhấn mạnh giá trị chống tiêu dùng quá mức.
    • Định vị: Thương hiệu thời trang ngoài trời có trách nhiệm xã hội.
  4. Harley-Davidson (Sự mạnh mẽ):
    • Tính cách: Tự do, nổi loạn, mạnh mẽ, cá tính.
    • Thành công: Harley-Davidson tạo ra một cộng đồng trung thành với hình ảnh "biker" mạnh mẽ, thu hút Gen X và Baby Boomers yêu thích sự tự do.
    • Định vị: Thương hiệu xe máy biểu tượng của sự cá tính và phiêu lưu.
  5. Coca-Cola (Sự chân thành):
    • Tính cách: Vui vẻ, thân thiện, truyền thống, ấm áp.
    • Thành công: Coca-Cola gắn liền với niềm vui và sự kết nối, thông qua các chiến dịch như "Share a Coke". Tính cách này phù hợp với mọi thế hệ, đặc biệt là Baby Boomers.
    • Định vị: Thương hiệu nước giải khát mang lại niềm vui và sự sẻ chia.
  6. Tesla (Sự phấn khích + Sáng tạo):
    • Tính cách: Đổi mới, táo bạo, tiên phong, thân thiện với môi trường.
    • Thành công: Tesla xây dựng hình ảnh thương hiệu dẫn đầu trong công nghệ xe điện, thu hút Millennials và Gen Z nhờ tính cách tiên phong và cam kết bền vững.
    • Định vị: Thương hiệu công nghệ và ô tô tiên phong trong tương lai giao thông.

Các dạng thức xây dựng tính cách thương hiệu: Dựa trên khung lý thuyết phổ biến nhất của Jennifer Aaker (1997), tính cách thương hiệu được phân loại thành 5 dạng thức chính, mỗi dạng thức bao gồm các đặc điểm chi tiết. Ngoài ra, một số nghiên cứu và thực tiễn đã bổ sung hoặc điều chỉnh các dạng thức khác để phù hợp với bối cảnh văn hóa và thị trường. Dưới đây là các dạng thức chính của tính cách thương hiệu.

1. Sự chân thành (Sincerity)

  • Đặc điểm: Thân thiện, ấm áp, trung thực, đáng tin cậy, vui vẻ, gần gũi, có trách nhiệm xã hội.
  • Ý nghĩa: Thương hiệu mang tính cách này thường tạo cảm giác an toàn, đáng tin cậy, và gắn bó, phù hợp với các sản phẩm hoặc dịch vụ tập trung vào gia đình, cộng đồng, hoặc giá trị truyền thống.
  • Ví dụ:
    • Coca-Cola: Gắn liền với niềm vui, sự sẻ chia, và những khoảnh khắc hạnh phúc (chiến dịch "Share a Coke").
    • Dove: Thể hiện sự chân thành qua thông điệp về vẻ đẹp tự nhiên và lòng tự trọng.
  • Đối tượng phù hợp: Phù hợp với mọi thế hệ, đặc biệt là Baby Boomers và những khách hàng tìm kiếm sự tin cậy, truyền thống.

2. Sự phấn khích (Excitement)

  • Đặc điểm: Năng động, trẻ trung, sáng tạo, táo bạo, mạo hiểm, tràn đầy năng lượng.
  • Ý nghĩa: Thương hiệu có tính cách phấn khích thường thu hút những người trẻ, yêu thích sự đổi mới và trải nghiệm mới. Chúng tạo cảm giác hứng khởi và kích thích hành động.
  • Ví dụ:
    • Nike: Với thông điệp "Just Do It", Nike truyền cảm hứng qua sự năng động và tinh thần vượt qua thử thách.
    • Red Bull: Táo bạo, mạo hiểm, gắn liền với các môn thể thao mạo hiểm và phong cách sống năng động.
  • Phù hợp với Millennials và Gen Z, những người tìm kiếm sự sáng tạo và trải nghiệm độc đáo.

3. Sự chuyên nghiệp (Competence)

  • Đặc điểm: Đáng tin cậy, thông minh, thành công, chuyên nghiệp, có tầm nhìn, hiệu quả.
  • Thương hiệu mang tính cách này tập trung vào chất lượng, sự ổn định, và uy tín, thường phù hợp với các ngành công nghệ, tài chính, hoặc dịch vụ chuyên môn cao.
  • Ví dụ:
    • Microsoft: Được xem là đáng tin cậy, thông minh, và dẫn đầu trong công nghệ.
    • IBM: Thể hiện sự chuyên nghiệp và khả năng cung cấp giải pháp công nghệ phức tạp.
  • Phù hợp với Gen XBaby Boomers, những người ưu tiên chất lượng và sự ổn định.

4. Sự tinh tế (Sophistication)

  • Đặc điểm: Sang trọng, thanh lịch, quyến rũ, đẳng cấp, tinh tế.
  • Thương hiệu mang tính cách này thường nhắm đến phân khúc khách hàng cao cấp, tạo cảm giác độc quyền và phong cách sống thượng lưu.
  • Ví dụ:
    • Chanel: Thể hiện sự thanh lịch và sang trọng qua thời trang và nước hoa.
    • Mercedes-Benz: Gắn liền với đẳng cấp, thiết kế tinh tế, và chất lượng cao.
  • Phù hợp với Millennials và Gen X thuộc phân khúc thu nhập cao, tìm kiếm sự đẳng cấp và phong cách.

5. Sự mạnh mẽ (Ruggedness)

  • Đặc điểm: Cứng cỏi, tự do, phiêu lưu, mạnh mẽ, cá tính, bền bỉ.
  • Thương hiệu mang tính cách này thường gắn với các sản phẩm liên quan đến hoạt động ngoài trời, phiêu lưu, hoặc phong cách sống tự do, mạnh mẽ.
  • Ví dụ:
    • Harley-Davidson: Biểu tượng của sự tự do, nổi loạn, và phong cách sống của dân "biker".
    • Patagonia: Mạnh mẽ, yêu thiên nhiên, và cam kết bảo vệ môi trường.
  • Phù hợp với Gen X và Millennials, đặc biệt là những người yêu thích phiêu lưu và các giá trị bền vững.


Các dạng thức bổ sung trong bối cảnh hiện đại

Ngoài 5 dạng thức chính của Aaker, trong thực tiễn và các nghiên cứu gần đây, một số dạng thức tính cách thương hiệu khác đã xuất hiện, đặc biệt khi áp dụng vào các thị trường hoặc văn hóa cụ thể:

  • Sự vui vẻ (Playfulness): Tập trung vào sự giải trí, hài hước, và sáng tạo, thường thấy ở các thương hiệu công nghệ hoặc truyền thông xã hội (ví dụ: TikTok).
  • Sự bền vững (Sustainability): Phản ánh cam kết với môi trường và trách nhiệm xã hội, ngày càng phổ biến với các thương hiệu hướng đến Gen Z và Millennials (ví dụ: Patagonia, TOMS).
  • Sự xác thực (Authenticity): Tập trung vào sự trung thực, minh bạch, và câu chuyện thương hiệu chân thực, phù hợp với khách hàng quan tâm đến giá trị đạo đức (ví dụ: Allbirds).

Tầm quan trọng của các dạng thức tính cách thương hiệu

  • Tạo sự khác biệt: Các dạng thức giúp thương hiệu nổi bật trong thị trường cạnh tranh, ví dụ: Nike (phấn khích) khác biệt với Coca-Cola (chân thành).
  • Kết nối cảm xúc: Mỗi dạng thức nhắm đến các cảm xúc và giá trị cụ thể của khách hàng, tạo sự đồng cảm và lòng trung thành.
  • Định hướng chiến lược: Tính cách thương hiệu định hình giọng điệu, hình ảnh, và thông điệp, đảm bảo sự nhất quán trong mọi điểm chạm.

So sánh tính cách thương hiệu với các thế hệ khách hàng

  • Baby Boomers: Ưa chuộng chân thành và chuyên nghiệp, vì họ tìm kiếm sự đáng tin cậy và truyền thống.
  • Gen X: Thích chuyên nghiệp và chân thành, nhưng cũng đánh giá cao sự linh hoạt và thực tế.
  • Millennials: Hướng đến phấn khích, tinh tế, và bền vững, vì họ quan tâm đến trải nghiệm, giá trị xã hội, và phong cách sống.
  • Gen Z: Ưu tiên phấn khích, vui vẻ, và bền vững, với sự cởi mở đối với sự đổi mới và tính đa dạng.

Ví dụ về các thương hiệu với tính cách khác biệt

  • Tesla (Phấn khích + Sáng tạo): Táo bạo, tiên phong, và thân thiện với môi trường, thu hút Gen Z và Millennials.
  • Rolex (Tinh tế): Sang trọng, đẳng cấp, nhắm đến khách hàng cao cấp.
  • The North Face (Mạnh mẽ): Phiêu lưu, bền bỉ, phù hợp với những người yêu thích hoạt động ngoài trời.
  • Ben & Jerry’s (Chân thành + Vui vẻ): Thân thiện, vui nhộn, và có trách nhiệm xã hội, thu hút Millennials và Gen Z.


Tính cách thương hiệu là yếu tố cốt lõi giúp thương hiệu kết nối cảm xúc với khách hàng, tạo sự khác biệt và định vị rõ ràng trên thị trường. Bằng cách hiểu rõ đối tượng khách hàng, lựa chọn tính cách phù hợp, và tích hợp nhất quán vào mọi điểm chạm, thương hiệu có thể xây dựng lòng trung thành và giá trị lâu dài. 

Tác giả bài viết: BBT Vinastrategy.com tổng hợp

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây